انواع چوب

معرفی چند گونه چوب وکاربردهایشان:

راش

چوبي است نیمه سخت و سنگین و خوشتراش با قابلیت تورقي بسیار مناسب، مناسب براي روکش گیري الوارگیري، پارکت
تراورز، تخته چند الیه، صنایع مبلمان )به خصوص مبلهاي خمیده(، قایق سازي.نام علمي این چوب orientalis Fagus نام
فارسي و بومي راش و مرس و نام انگلیسي آن Beech است.
از خواص ظاهري چوب راش درون نامشخص و به رنگ کرم مایل به قرمز است. دوایر سالیانه فشرده و در نتیجه در مقاطع
طولي داراي خطوط کم و بیش مشخص ناشي از آن است. از بارزترین خصوصیات شاید بتوان به پره هاي چوبي در مقاطع
طولي اشاره کرده که در مقطع شعاعي به پرمگس و در مقطع مماسي به دوک معروفند و این پره ها به صورت لکه هاي قرمز
دیده میشود.
چه بسا گاهي این پرمگس هاي زیبا عیب محصوب میشوند چرا که به عقیده نجاران این بخشهاي چوب پس از رنگ کاري سیاه
میشوند. گونه راش چوبي نیمه سنگین و داراي بافتي همگن و تقریبا مقاوم در برابر حشرات و قارچهاست. گرده بینه هاي درجه
1 و 2 راش در ایران بیشتر به مصرف کارخانجات روکش و تخته الیه مي رسد و گرده بینه هاي درجه 3 پس از تبدیل به الوار
به بازار تهران )پل چوبي( روانه مي شوند. بنا به اطالعات بازار میزان تفاوت قیمت آن در 6 ماهه نخست در بازار تهران بوده
است. به دلیل بافت همگن و درجه سختي مناسب این چوب بیشترین تقاضا را براي خرید به منظور تهیه مبل در بازار دارد.
همچنین به دلیل قابلیت آغشتگي با انواع محلولهاي حفاظتي بیشترین گونه مصرفي در کارخانه هاي اشباع است. البته اخیرا گونه
هاي خارجي راش از طریق آذربایجان وارد ایران شده است که بنا به ادعاي مبل سازان و فرشندگان چوب کیفیت چوب راش
ایراني را ندارد ولي به دلیل ابعاد و رطوبت مناسب تخته ها میزان ضایعات کمتري، در امر فرآیند تولید دارد.

توسکا

چوبي سبک، نرم، راست تار، خوشکار، زیر بافت و قابل تورق مي باشد که در تختۀ چند الیي مخصوصا الیه هاي وسطي،
جعبه سازي، مدل سازي، اسکلت مبلمان کاربرد دارد.دو گونه توسکاي قشالقي و ییالقي به نام هاي علمي Alnus Subcordate
و Alnuse Glutionose در ایران وجود دارد. نام هاي محلي توسکا، تسکا و توسه است. چوب درون نامشخص، رنگ کرم
مایل به قرمز، دوایر سالیانه پهن با حدود نسبتا مشخص و موجدار در مقطع عرضي و پره چوبي آجري شکل قرمز رنگ در
مقطع شعاعي و دوک هاي ظریف )پره ها( در مقطع مماسي از خصوصیات ظاهري چوب است.
چوبي نیمه سنگین تا سبک است که به دلیل پرداخت و رنگ پذیري شکاف خوري و ابزار خوري خوب در صنعت مبلمان
مصرف دارد ولي کم دوام بوده که البته در آب دوام قابل توجهي دارد. بیشترین میزان فروش را در بازار چوب فروشان پس از
راش را داراست که البته در حال حاضر مهمترین مورد مصرف آن طبق آمار موجود در کارخانجات تخته الیه سازي آن در
برابر آب در ساختن بناهاي آبي نیز مصرف میشود. قیمت چوب توسکا به صورت الواري در سال بوده است.

افرا

چوبي است سخت، سنگین، راست تار، خوشکار، سبک و شکننده و قابل تورق و مناسب براي صنایع کف پوش و روکش
سازي، ساخت تخته چند الیه، قالب کفش، ساخت لوازم مهندسي، پوشش سطوح بزرگ، دیوار ها و رویه میزها و تخته خرده
چوب، قابلیت کنده کاري و ظریف کاري، مجسمه سازي، مبلمان و خراطي.این خانواده داراي گونه هاي مختلفي در ایران است
از جمله میتوان افرا پلت، افرا شیردار و کیکم را نام برد. بزرگترین و فراوان ترین افراي ایران اپلت با نام علمي insigne
Bosso و نام انگلیسي Maple است. این گونه چوب درون نامشخص، چوب سفید مایل به کرم با درخشندگي کم و بیش صدفي
دارد.
دوایر سالیانه به دلیل فشردگي چوب تابستانه در مقطع عرضي کامال مشخص و در مقطع مماسي نقوش مواج و در مقطع
عرضي نقوش رگه اي مانند ایجاد کرده است که پره هاي چوبي ظریف و قهوه اي رنگ و براق در دو مقطع مختلف طولي به
صورت لکه ها و دوک ها نمایان است. چوبي نیمه سنگین با پرداخت آسان و هم کشیدگي کم باعث شده تا در صنعت مبلمان و
روکش گیري جایگاه ویژه اي داشته باشد.

چوب نراد (روسي)

واژه چوب روسي در بازار چوب ایران به هر نوع چوب سفید رنگ وارداتي از روسیه تلقي میشود و کاربرد آن هم چندان
تفاوتي نمي کند در حالیکه این چوب سفید خود شامل گونه هاي کامال متفاوت چون نراد، نوئل و انواع کاجها مي شوند. همچنانکه
گفته شد یکي از گونه هاي چوبي که به چوب روسي معروف است Abies یا نراد است که نام رایج آن در دنیا Fir و Sapen
است.
این چوب فاقد درون چوب مشخص و به رنگ سفید مایل به قرمز، فاقد مجاري صمغي، راست تار، سبک، واکشیدگي و
همکشیدگي کم، قابلیت ترک خوردن کم هنگام خشک شدن، بسیار خوش کار، سنباده خوري خوب، میخ خوري و پیچ خوري
عالي هستند ولي با وجود تمام مزایا به راحتي در مقابل قارچها دچار مرض لکه آبي یا لکه قرمز میشوند از استحکام آن مي
کاهد.
حشرات نیز عالقه زیادي به النه گزیني و تخم گذاري در آن دارند و باید توجه داشت که چوبها داراي رگه قرمز به هنگام خشک
شدن کامال تاب بر مي دارند. این چوب به علت سبکي و ضریب االستیته باال از بهترین چوبها براي اسکلت ساختمان هاست.
الیاف بلند و خمیر سفید آن در کاغذسازي مصرف فراوان دارد. در ایران این چوب غالبا در صنایع مبلمان استفاده مي شود.

چوب بلوط (سخت و محکم)

مناسب براي روکش گیري )با عرض کمتر از 1mm)، بشکه سازي، پارکت سازي، کف پوش ساختن تخته هایي که بر روي
سقف خانه ها در مناطق پر باران نصب مي شوند، )مقاوم در برابر رطوبت و بکارگیري در اسکله سازي و بنادر، استفاده در
انواع مبلمان، کتابخانه، میز و صندلي و … ساخت تراورز )چوب هاي نصب شده در زیر ریل راه آهن(، ساخت دسته افزار و
وسایل، استفاده در ساخت واگن و کشتي سازي و همچنین به عنوان تیرهاي شبکه مخابراتي )بعد از اشباء شدن چوب( کاربرد
دارند.

چنار

چوبي سخت و راست تار، کم دوام، با قابلیت میخ خور خوب، در ساخت مبلمان و غربال، روکش سازي و همچنین ستون معابد
و مساجد کاربرد دارد. پرداخت پذیر و با برش بدون پودر. )کارهاي ظریف(

چوب ساج

چوبي سنگین، روغني، خوش تراش و زیبا که از آن در ساخت مجسمه هاي چوبي استفاده مي گردد.

چوب کاج

چوبي نرم، راست تار، سبک که کم دوام است و زود مي پوسد، و از آن براي ساخت جعبه، مبلمان و همچنین کاغذ سازي
استفاده مي شود.

چوب گالبي (امرود)

چوبي سخت و مقاوم با دوام ، راست تار، صاف،سنگین که در ساخت ابزارهاي چوبي دقیق )مانند خط کش(، قاب سازي و
ادوات چوبي وهمچنین در ساخت مهر )مهر قالب پارچۀ قلمکار( بکار مي رود.

چوب آبنوس

چوبي بسیار سخت و سنگین بوده که داراي استحکام فراوان مي باشد لذا کم یاب و گران مي باشد و از آن در ساخت خاتم )به
عنوان مثلث هاي سیاه رنگ( استفاده مي شود.

چوب توت سفيد

چوبي سخت، سنگین، راست تار و بادوام است که در ساخت روکش، ابزار چوبي منزل، خاتم کاري و ساخت سازهاي موسیقي
کاربرد دارد.

چوب سرو

چوبي بسیار نرم و سبک که به آساني قابل کار کردن و رنگ آمیزي مي باشد و از آن بیشتر براي پوشش داخلي دیواره ها در
کابین و ساختمان استفاده مي شود. )قرمز مایل به قهوه اي(

نارون

چوبي محکم، سنگین، مناسب براي هواي مرطوب با نقوش زیبا که از آن اغلب روکش تهیه مي کنند و به علت خاصیت خم
پذیري براي کارهایي که پیچاندن چوب الزم باشد بکار مي رود.

چوب ارسي

چوبي سخت، معطر، محکم و قوي که به آساني خم مي شود و زود مي پوسد براي مبلمان سازي کاربرد داشته و براي خراطي
بسیار مناسب است.

چوب انجيلي

بسیار سخت با وزن مخصوص باالست شکننده بوده و براي ستون معادن و تونل ها و اشیاء مقاوم به سایش )قرقره، دوک نخ
ریسي، پاشنۀ کفش( بکار مي رود.

چوب شمشاد

از چوب هاي بسیار سخت، متراکم و سنگین و بادوام که در ساخت صنایع دستي و ادوات مهندسي لوازم خانگي کاربرد دارد.

ماهون

چوبي نیمه سخت و نیمه مستحکم با سنگیني متوسط که از آن براي ساخت مبلمان گران قیمت استفاده مي شود. از جمله زیباترین
چوب هاي جهان است.

سرخدار

چوبي سخت و سنگین و مقاوم در برابر حشرات که در منبت کاري، قایق سازي و مصنوعات تزئیني کاربرد دارند.

چوب ملچ

از جمله چوب هاي زیبا، خوش نقش و دکوراتیو ایران مي باشد. در درجه اول مناسب براي صنایع روکش سازي مي باشد،
همچنین ساخت تخته چند الیه، درهاي ماسیو )چوب خالص(، ادوات ورزشي و خراطي پایه ها و نرده ها کاربرد دارد. ملچ چوبي نیمه سنگین و نیمه سخت، راست تار و خوشکار با قابلیت تورق عالي است.

چوب آزاد

به دلیل وجود خاصیت ارتجاعي و ارتعاشي )االستیسیته( در مواردي از جمله ساخت وسایل ورزشي قابل ارتجاع )تخته پارالل و
بارفیکس(، پاروي قایقراني، تخته زیر فنر اتومبیل، همچنین ساخت وسایل موسیقي )سنتور( کاربرد دارد. آزاد چوبي سنگین و با
دوام است.

چوب صنوبر و تبریزي

چوبي راست تار، نیمه سبک و خوشکار و قابل تورق است که به عنوان تیرهاي مخابراتي، تیر ساختماني، کبریت سازي، ساخت
وسایل کشاورزي، جعبه سازي و ساخت قفسه بندي کاربرد دارد و کاغذ سازي و تبریزي براي سنبه کاري مناسب است.

چوب گردو

چوبي نیمه سبک و نیمه نرم، قابل تورق، راست تار، خوشکار و بسیار بادوام است. چوبي است با مقبولیت جهاني بارگه ها و
نقش و نگار بسیار زیبا، صیقل پذیر و همگن مي باشد و رنگ پذیري و قابلیت کنده کاري خوب داشته و در صنایع مبلمان گران
قیمت، ساخت پارکت، قنداق تفنگ، روکش سازي، مجسمه سازي، ابزار آالت موسیقي و … پوست گردو در صنایع رنگ رزي
و برگ آن خاصیت ضد عفوني کنندگي دارد.

زبان گنجشک (ون)

چوبي محکم، قوي، بادوام، نسبتا ارزان با خاصیت االستیکي زیاد که کم پیچ بر مي دارد و در ساخت چهار چوب و درب، ساز
ویلن، روکش و ساخت وسایل ورزشي )چوب اسکي( بکار برده مي شود. )کرم مایل به قهوه اي(

چوب ممرز

در ایران گسترده گي زیادي دارد و چوبي مقاوم و با دوام سخت و سنگین است که به عنوان تراورز و تیرک هاي معادن زغال
سنگ، زغال گیري، ساخت واگن و همچنین در ساخت کاغذ کاربرد دارد. مقاوم به سایش است.

نمدار (زیسنون- زیر نون)

جهت ساخت روکش، تخته چند الیه، مجسمه سازي، خمیر کاغذ، ساخت وسایل تزئیناتي، مداد سازي و کارهاي ساختماني کاربرد
دارد.